(اهمیّت درودابراهیمی درتعلیم پیغمبرصلی الله علیه وسلم)

از تابعی مشهور و جلیل القدرعبدالرحمن ابن لیلی روایت است روزی با کعب ابن عجره رضی الله تعالی عنه ( که از اصحاب بیعت رضوان است) ملاقات کردم وی به من گفت آیا هدیه خاصی که از رسول اکرم صلی الله علیه و سلم شنیده ام به تو تقدیم دارم عرض کردم:آری! حتما بدهید. وی گفت: ما از رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم پرسیدیم که الله تعالی روش سلام دادن بر تو را به ما آموخته است (یعنی از جانب الله شما به ما گفته اید که در تشهد چنین بر تو سلام بفرستیم «السلام علیک ایها النبی و رحمة الله و برکاتهٌ» حالا شما به ما بگویید که چگونه بر شما درود بفرستیم آنحضرت فرمودند چنین بگویید: «اللهم صل علی محمد و علی آل محمد کما صلیت علی ابراهیم و علی آل ابراهیم انک حمید مجید اللهم بارک علی محمدا و علی آل محمد کما بارکت علی ابراهیم و علی آل ابراهیم انک حمید مجید» (رواه البخاری و مسلم)

ترجمه: بارالها! (یا الله) بر محمد و خاندان او رحمت و عنایت فرست آنگونه که بر ابراهیم و خاندان او رحمت و عنایت فرستاده ای به درستی که تو شایسته ی حمد و ستایش و با عظمت هستی بارالها! بر محمد و خاندان او برکت نازل بفرما آنگونه که بر ابراهیم و خاندان او برکت نازل فرموده ای به درستی که تو شایسته ی حمد و ستایش و با عظمت هستی.

شرح حدیث: حضرت کعب ابن عجره با تمهید و تشریفات خاصی برای عبدالرحمن بیان داشت که از آن معلوم می شود وی این حدیث و درود شریف را چقدر بزرگ و چه هدیه گرانبهایی می دانست! در طبری در روایت همین حدیث مذکور است که کعب ابن عجره این حدیث را برای عبدالرحمن ابن ابی لیلی در حال طواف بیان داشت (فتح الباری کتاب الدعوات) 

از این معلوم می شود که عظمت و اهمییت این حدیث تا چه حدی در دل ایشان قرار داشت.در بیهقی در روایت همین حدیث مذکور است که درباره ی درود زمانی از رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم این سوال شد که این آیه ی سوره ی احزاب نازل گشت « ان الله و ملائکته علی النبی یا ایها الذین آمنوا صلوا علیه و آله و سلموا تسلیما» (از دستورات و تعلیمات آنحضرت به درود فرستادن در حدیث مذکور و احادیث بسیاری دیگر) با عبارت اللهم صل علی محمدا الخ معلوم می شود که روش فرستادن صلاة این است که ما از خداوند متعال بخواهیم «اللهم» که بر ایشان صلاة و برکات نازل فرماید. زیرا که خود ما محتاج و مفلس هستیم و شایسته این نیستیم که به بارگاه محسن بزرگ خود و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم چیزی تقدیم کنیم لذا از بارگاه الله تعالی درخواست می کنیم تا او از خزانه خویش بر آنحضرت صلوة و برکات نازل کند یعنی ایشان را مورد تکریم و تشریف، رحمت و عنایت و رأفت قرار داده و در مراتب و درجات مقبولیت ایشان بیفزاید و با برکات خاص خود ایشان را اکرام کند نیز با خاندان ایشان همین عمل را انجام دهد.(معارف الحدیث)

حکمت درخواست برکت بعد از سلام

با توجه به مفهوم بسیار وسیع لفظ صلاة ،‌ منظور نزول برکت از جانب الله بر بنده ای این است که برای او فیصله ی عنایت و نوازش کامل و خیر و نعمت و دوام آن و افزایش و پیوستگی آن، از جانب خداوند متعال صادر شود بهرحال، لفظ صلاة تمام مفاهیم برکت را نیز شامل است ... ولی چون هنگام دعا و سوال به بارگاه الهی این امر مستحسن(زیبا و جالب) است که آدمی با الفاظ و کلمات مختلف بار بار عرض خود را بیان دارد زیرا از این عمل، نیاز شدید و طلب راستین آدمی ظاهر می شود و همین امر مناسب حال سائل و درخواست کننده است. به همین لحاظ در درود پس از درخواست صلاة برای آنحضرت و آل وی درخواست برکت نیز شده است و در بعضی دیگر از روایات، بعد از درخواست صلاة و برکت درخواست ترحم نیز موجود است مانند «و ترحم علی محمد و علی آل محمد کما ترحّمت علی ابراهیم و آل ابراهیم» (رواه الطبرانی فی التهذیب الآثار فتح الباری)