1029ـ عن إبن عمر قال قال رسول الله صلی الله علیه و سلّم: إن الدُّعاء ینفع ممّا نزل و ممّا لم ینزِل فعلیکم عباد الله بالدُّعاء. (رواه التّرمذی و رواه أحمد عن معاذ بن جبل)

ترجمه:

از عبد الله ابن عمر روایت است که رسول اکرم صلی الله علیه و سلّم فرمودند: دعا در حوادثی که وارد شده اند و حوادثی که هنوز وارد نشده اند،مفید و مؤثر خواهد بود پس ای بندگان خدا،دعا را بر خود لازم گرفته و به آن اهتمام کنید. و امام احمد در مسند خود این حدیث را به جای عبد الله ابن عمر از معاذ بن جبل روایت کرده است.

شرح:

منظور ان است آن بلا و مصیبتی که هنوز نازل نشده بلکه خطر و اندیشه نزول آن وجود دارد،برای محافظت از آن نیز به بارگاه الله تعالی باید دعا کرد،انشاء الله مفید واقع میشود،وآن بلا و یا مصیبتی که وارد شده برای رفع آن نیز دعا کرد. ان شاءالله مفید خواهد بود،وخداوند متعال آن را رفع نموده به جای آن عافیت می بخشد.

1030ـ عن سلمان قال قال رسول الله صلی الله علیه و سلّم إنَّ ربکم حیٌّ کریم یستحیی من عبده إذا رفع یدیه أن یَّردَّهما صفرا. (رواه التّرمذی و أَبو داوود)

ترجمه:

از سلمان فارسی روایت است که رسول اکرم صلی الله علیه و سلّم فرمودند: پروردگار شما بی نهایت دارای صفت حیا و کرم است. هنگامی که بنده اش به بارگاه او دست می گستراند،شرم و حیا می کند از این که دست های او را خالی برگرداند. (حتما چیزهایی به او خواهد بخشید). 

1031ـ عن جابرقال قال رسول الله صلی الله علیه و سلّم: أَلا أَدلکم ما ینجّیکم من عدوّکم و یدرّ لکم أرزاقکم؟ تدعون الله فی لیلکم و نهارکم فإنّ الدّعاء سلاح المؤمن.(رواه أَبو یعلی فی مسند)

ترجمه:

از جابر روایت است که رسول اکرم صلی الله علیه و سلم فرمودند:

آیا شما را بر آنچه از دشمنان تان نجات می دهد و رزق تان را زیاد و کامل می کند،راهنمایی کنم؟ آن این است که به پیشگاه پروردگار شب و روز دعا کنید،زیرا دعا سلاح خاص مؤمن یعنی توان ونیروی او است.

شرح:

دعا در اصل همانست که از اعماق دل و براساس این باور و یقین برخیزد که تمام خزانه هی زمینی و آسمانی فقط در قبضه و اختیار الله اند و او به سائلان و گدایان دروازه خود عطا می کند،وزمانی فرا میرسد که او عطا کند و جز از در او،از جای دیگر برایم میسّر نخواهد شد،از احساس و اظهار این یقین و احتیاج شدید و ناتوانی کامل خود، کیفیت خاصی در قلب آدمی حاصل میشود که در قرآن مجید با لفظ «اضطرار» تعبیر شده است و آن روح دعا است. این واقعیت است که هر گاه آدمی با این کیفیت خاص درونی در مقابل حمله دشمن و یا برای وسعت و فراخی رزق یا حاجت و نیازی دیگر به بارگاه الله تعالی دعا کند،قانون و ضابطه عام آن ذات کریم و جواد است که دعا را قبول می کند،لذا بدون شک دعا سلاح خاص بندگانی است که از نعمت ایمان و یقین و روح دعا بهرمند هستند.

تذکّراتی درباره دعا  

رسول ل اکرم صلی الله علیه و سلّم درباره دعا تذکرات و راهنمایی هایی نیز بیان فرموده اند. لازم است که دعا و نیایش کننده،همواره آنها را مدّ نظر داشته و رعایت کند.

1032ـ عن أبی هریرة قال قال رسول الله صلی الله علیه و سلّم أُدعواْ الله و أَنتم موقنون باالاجابة واعلمواْ أَنَّ الله لا یستجیب دعاءً من قلبٍ غافلٍ لاهٍ.

ترجمه:

از ابو هریره روایت است که رسول اکرم صلی الله علیه و سلّم فرمودند: با این یقین و باور به پیشگاه خداوند متعال دعا کنید و از او بخواهید که او حتماً دعا را قبول می کند و بدانید که خداوند دعای آن شخص را قبول نمی کند که قلب او (به هنگام دعا) غافل و بی پروا از الله تعالی باشد.

شرح:

مقصود اینست که وقت دعا قلب آدمی باید کاملاً به سوی خداوند متوجه باشد و شأن کریمانه او مورد نظر بوده و با یقین امید وار قبولی باشد. دعایی که همراه با تذبذب و دو دلی و بی اعتمادی باشد، بی جان و بی روح خواهد بود.

1033ـ عن أبی هریرة قال قال رسول الله صلی الله علیه و سلّم اذا دعا أَحدکم فلا یقل اللهم اغفرلی إن شئتَ،إرحمنی إن شئتَ،أُرزقنی إن شئتَ،ولیعزم مسئلته إِنّه یفعل ما یشاء و لا مکره له.  (رواه البخاری)

ترجمه:

از ابوهریره روایت است که رسول اکرم صلی الله علیه و سلّم فرمودند: هر گاه یکی از شما دعا می کند اینطور نگوید: «ای الله! اگر تو می خواهی مرا بیامرز،اگر تو می خواهی بر من رحم کن،اگر تو می خواهی مرا رزق و روزی بده». بلکه با عزمی راسخ و قاطعیت تمام از محضر خداوند متعال بخواهد بی شک او آنچه را که بخواهد انجام می دهد، هیچ کس نمی تواند او را وادار به اجبار کند.

شرح:

مقصود اینست که لازمه ناتوانی،احتیاج و گدایی اینست که آدمی از ربّ کریم خود بدون شک وتذبذب حاجت خود را بخواهد.دو دل نباشد و چنین نگوید: «ای الله! اگر تو می خواهی چنین کن» زیرا در این نوع خواستن،شائبه استغناء و عدم نیاز وجود دارد واین امر منافی با مقام عبدیت و دعا است. نیز چنین دعایی هرگز جاندار نخواهد بود. لذا لازم است که آدمی از جانب خود چنین عرض کند: پروردگارا! این حاجت مرا برآر،بدون تردید الله تعالی آنچه را انجام می دهد،با اراده و مشیت خود انجام می دهد و احدی نیست که او را تحت اجبار و تأثیر قرار دهد و بر خلاف مشیت او با اجبار فعلی را از او صادر کند.

1034ـ عن أَبی هریرة من سرَّه أَن یستجیب الله له عند الشّدائدِ فلیکثر الدُّعاءَ فی الرَّخاء. (رواه التِّرمذی)

ترجمه:

از ابو هریره رضی الله عنه روایت است که هر کس می خواهد در حالت پریشانی و هنگام مشکلات،خداوند دعای او را قبول کند،پس در دوران عافیت و خوش حالی بسیار دعا کند.

شرح:

این تجربه و واقعیت است کسانی که فقط در وقت اضطراب و مصیبت به سوی خداوند متوجه می شوند و در همان وقت دست دعا را به پیشگاه او می گسترانند،رابطه آنان با الله تعالی بسار ضعیف است و بر رحمت خداوند،آن اعتمادی را ندارند  که از آن،در دعا جان و روح پیدا می شود،وعکس این،کسانی که در هر حال،عادی به دعا و خواستن از خداوند متعال اند،رابطه آنان با خداوند قوی بوده و بر رحمت و کرم الهی بسیار تکیه و اعتماد دارند،لذا دعای آنان طبیعتاً جاندار خواهد بود. رسول اکرم صلی الله علیه و سلّم در این حدیث همین راهنمای را فرمودند که بندگان می بایست در حال عافیت و شادی نیز به پیشگاه خداون بسیار دعا و نیایش کنند و از او بخواهند. این عمل باعث خواهد شد مقامی را حاصل کنند که اگر هنگام مواجهه با مشکلات و مصیبت ها نزد الله دعا کنند دعای آنان به طور خاص مورد قبول واقع شود.

ممنوعیت طلب قبول تعجیلی دعا

دعا از جانب بندگان عرضی است به پیشگاه الهی،و او مالک کل و قادر مطلق است،اگر بخواهد در همان لحظه،آن چه آدمی می خواهد به او می دهد ولی حکمت او متقاضی این امر نیست که پایبند خواسته های بنده ظلوم و جهول باشد،بلکه در بسیاری از اوقات،نفع و خیر دعا کننده در همین است که آنچه را که خواسته فوراً به او داده نشود،ولی چون تعجیل و شتاب،با سرشت انسان آمیخته است،لذا آرزو دارد هر چه را می خواهد فوراً به او برسد! و چون به مراد خود نرسد، مأیوس گشته و دعا را ترک می کند،این امر آن چنان خطا و اشتباه است که در اثر آن، آدمی مستحقّ پذیرش دعا نمی شود و گویا این شتاب و تعجیل باعث او میگردد.

1035ـ عن أَبی هریرة قال قال رسول الله صلی الله علیه وسلّم: یستجاب لأَحدکم ما لم یُعجِّل فیقول قد دعوتُ فلم یُستجَب لی. ( رواه البخاری و مسلم)

ترجمه:

از ابو هریره روایت است که رسول اکرم صلی الله علیه و سلّم فرمودند: دعاهای شما تا زمانی قابل قبول خواهند بود که عجله نکنید (عجله اینست) که بگوئید من دعا کردم و دعایم قبول نشد.

شرح:

مقصود اینست که آدمی در اثر این شتاب زدگی و مأیوسی،استحقاق پذیرش دعا برای خود را از دست می دهد. لذا لازم است آدمی همواره در یوزه گِر او باشد و از او بخواهد و سؤال کند،و یقین بداند که رحمت ارحم الراحمین دیر یا زود متوجه او خواهد شد،گاهی دعای بسیاری از بندگان که با اخلاص و اضطرار بسیار دعا می کنند، زود قبول نمی شود تا آن دعا تسلسل و تداوم پیدا کند و این امر وسیله ترقّی و تقرب الی الله برای آن ها گردد. و اگر طبق خواست و میل آنان دعای شان زود مورد قبول واقع شود،از این نعمت بزرگ محروم می مانند.

ادامه در پست بعد...