دعای حرام خوار و حرام پوش قبول نمی شود

1036ـ عن أَبی هریرة قال قال رسول الله صلی الله علیه و سلّم: یاأَیُّها الناس! إِنَّ الله طیِّب لا یقبل إِلّا طیِّباً و إِنَّ الله أمر المؤمنین بما أمر به المرسلین فقال: (یاأَیُّها الذین آمنواْ کلواْ من طیِّباتِ ما رزقناکم) ثمَّ ذکر الرَّجل یُطیلُ السَّفر أَشعث أَغبرَ یمدُّ یدیهِ الی السّماء یاربِّ یاربّ ومطعمه حرام! ومشربه حرام! وملبسه حرام! وغُذِیَ بِالحَرام! فأَنیٰ یُستَجابُ لذٰلک؟  (رواه مسلم) 

ترجمه:

از ابو هریره روایت است که رسول اکرم صلی الله علیه و سلّم فرمودند: ای مردم! خداوند متعال پاک است و فقط چیز پاکیزه را قبول می کند و او در این باره همان فرمانی را که به پیامبران خود داده،به مسلمانان نیز داده است. درباره پیامبران فرموده: «ای پیامبران! غذای پاک و حلال بخورید،و عمل صالح انجام دهید. من اعمال شما را می دانم» و خطاب به مؤمنان فرموده است: «ای اهل ایمان! از رزق حلال و پاکیزه ما بخورید (و از حرام دوری جوئید)» سپس آن حضرت تذکره مردی را بیان کردند که سفر طولانی می کند،در حالی که موهای او ژولیده و جسم و لباسش غبار آلود است،دست ها را به سوی آسمان برای دعا بالا می برد و می گوید: ای پروردگار من! ای پروردگار من! در حالی که غذای او حرام است،نوشیدنی او حرام است لباس او حرام است و با مال حرام رشد کرده است،پس دعای چنین شخصی چگونه قبول می شود.

شرح:

امروز در دل بسیاری از دعا کنندگان این سؤال و شک و تردید پیش می آید که هرگاه دعا و قبولیت آن بر حق است و خداوند متعال به دعا کنندگان وعده و نوید داده که «أُدعونی أَستجب لکم» (مرا بخوانید اجابت می کنم شما را) پس چرا دعاهای ما، مورد قبول واقع نمی شوند؟ در این حدیث به این سؤال و تردید پاسخ کامل داده شده است. امروز چقدر دعا کننده هستند که اطمینان و اعتماد دارند که آنچه می خورند،آنچه می نوشند و آنچه می پوشند،همه پاک و حلال است. خداوند متعال بر حال ما رحم و کرم فرماید.

دعاهای ممنوع

آدمی بی صبر و زود ترس است،علم او نیز بسیار محدود و ناقص است. لذا بعضی اوقات به بارگاه الهی دعاهایی می کند که اگر قبول شوند،خود او ضرر و زیان می بیند لذا رسول اکرم صلس اله علیه و سلّم از اینگونه دعاها منع فرموده اند.

1037ـ عن جابر قال قال رسول الله صلی الله علیه و سلّم لا تدعواْ علی أَنفسکم و لا تدعواْ علی أَولادکم و لاتدعواْ علی أَموالکم لاتوافقواْ من الله ساعة یُسأَلُ فیها عطاءٌ فیستَجیب لکم.    (رواه مسلم)

ترجمه:

از جابر روایت است که رسول اکرم صلی الله علیه و سلّم فرمودند: هیچ گاه علیه خود و یا فرزندان خود و یا اموال خود،دعای بد نکنید. مبادا آن لحظه وقت قبولی دعا باشد و دعای شما قبول شود (و در نتیجه به خودتان یا فرزندان و یا به اموال تان آفت و بلایی برسد،آن گاه پشیمان خواهید شد.)

1038ـ عن أَبی هریره قال قال رسول الله صلی الله علیه و سلّم: لا یتمنّی أَحدکم الموت و لا یَدعو به من قبل أن یاتیَه إِنَّه أِذا مات إِنقطع عملُهُ و إِنَّه لا یزیدُ المؤمنَ عمره إِلّا خیراً.         (رواه مسلم)

ترجمه:

از ابو هریره روایت است که رسول اکرم صلی الله علیه و سلّم فرمودند: هیچ یک از شما آرزوی مرگ را نکند و نه دعای مرگ زودرس را بکند،زیرا چون مرگ فرا رسد،سلسله عمل قطع می شود. (و آدمی هیچ عملی نمی تواند انجام دهد تا به وسیله آن رحمت و رضای الله را حاصل کند،آنچه انجام آن ممکن است در حال حیات است) و عمر بنده مؤمن برای او باعث خیر است (لذا آرزوی مرگ و دعای مرگ کار بسیار اشتباهی است.)

1039ـ عن أَنسٍ قال قال رسول الله صلی الله علیه و سلّم لا تدعواْ بالموتِ و لا تتمنَّوه فمن کان داعیاً لابدَّ فلیقل: اللهمّ أَحینی ما کان الحیوة خیراً لی و توفَّنی اذا کانت الوفاة خیراً لی.           (رواه النِّسائی)

ترجمه:

از انس روایت است که رسول اکرم صلی الله علیه و سلّم فرمودند: برای مرگ دعا نکنید و نه آن را آرزو کنید. و اگر کسی ناچار به چنین دعایی است (و به دلیلی زندگی برایش رنج آور شده) پس به بارگاه الهی چنین دعا کند: «ای الله! تا مادامی که زندگی برایم بهتر است،مرا زنده نگه دار و چون مرگ برایم بهتر باشد،مرا بمیران.»

شرح:

در این احادیث از تمنّا و دعای آن مرگی منع شده که آدمی در اثر مشکلات و پریشانی ها،به تنگ آمده و مرگ را آرزو و برای آن دعا کند. در بعضی از احادیث این مطلب به صراحت ذکر شده چنان که در صحیحین از انس روایت است: « لا یتمنین أَحدکم الموت لضُرٍّ نزل به...» (هیچ یک از شما در اثر مصیبت و مشکلی مرگ را آرزو نکند) در این صورت علّت ممانعت از دعا و آرزوی مرگ یکی اینست که با این امر با صفت صبر مخالف است و دلیل مهم تر اینست تا وقتی آدمی زنده است برای او دروازه توبه و استغفار و انجام حسنات و طاعات و افزایش نیکی در ذخیره آخرت و حصول قرب مزید خداوند باز است.

ودعای مرگ،دعای مسدود کردن آن دروازه است. بدیهی است که این امر برای آدمی سراسر زیان و خسارت است. البته بندگان خاص مقرّب بارگاه الهی هنگامی که أجل موعود آنان فرا می رسد،در اثر غلبه اشتیاق دیدار الهی گاهی آرزو و دعای مرگ را می کنند. در قرآن مجید دعای حضرت یوسف چنین بیان شده است: (فاطر السَّمٰوٰت و الأَرض أَنتَ ولیّی فی لدُّنیا و الآخرة توفَّنی مسلماً و أَلحِقنی بالصّالحین) (ای خالق آسمان ها و زمین! تو مولای من در دنیا و آخرت هستی مرا از این جهان در حالی بمیران که فرمان برادار تو باشم و با جمع صالحان و نیکان همراهم گردان) و در لحظات آخر زندگی این دنیا،رسول مکرّم اسلام،این دعا را فرمودند: «اللهم الرَّفیق الأَعلی» (ای الله! من خواهان رفیق اعلی هستم) این دعا ها از همین قبیل اند که ذکر شد. والله أَعلم.