-  نباید فراموش کرد که در تزکیه سه بعد درونی انسان مورد ملاحظه پیامبران و با التبع آنان مشایخ و عرفا (عارفان و اهل طریقت) است: عقیده،عمل و خُلُق بنابر این تزکیه عبارت از اصلاح عقاید و اعمال و اخلاق هر سه – است و نمی توان گفت که فقط منحصر در یک بعد است.
به قول رومی (رحمه الله) 
قال را بگذار و مرد حال شو                                                          پیش مرد کاملی پامال شو
نفس نتوان کشت الا به ظل پیر      دامن آن نفس کش محکم گیر
ای شهان کشتیم ما خصم برون                                                    ماند از او خصمی بتر در اندرون 
کشتن این کار عقل و هوش نیست                                                شیر باطن سخره خرگوش نیست
شیخ احمدعلی لاهوری(رح) فرموده است که دین در کلی ترین تقسیم، دارای سه جزء است که سومین آن تصوف (طریقت) است.
این اجزاء عبارتند از :ایمان(تصدیق قلبی)،اسلام (انقیاد و اعمال ظاهری) و تزکیه(انقیاد و خصایل باطنی).
9- آنحضرت صلی الله علیه و سلم می فرماید: انما بُعثتُ لأُتَمّم مکارم الأخلاق (جز این نیست من مبعوث شده ام تا اخلاق کریمانه و شریفانه را کامل بکنم).
10- طبق فرمایش یکی از اساتید فرمودند : خداوند از انواع امور و خصایل خیری که پیغمبر داشته و انجام داده فقط ظاهرا اخلاق آنحضرت صلی الله علیه و سلم را با جمله عظیم (بزرگ) تایید می فرماید حتی نماز پیغمبر را به این صورت مطرح نمی فرماید چنانچه فرموده است < انک لعلی خلق عظیم>‌ : ای پیغمبر همانا که تو بر اخلاق عظیمی قرار داری...