(اوّل چهار کلمه)

- عن سمره بن جندب قال قال رسول الله افضل الکلام اربعه:سبحان الله، و الحمدلله، و لااله الا الله ، و الله اکبر (رواه مسلم ). 

ترجمه: از سمره بن جندب روایت است که آنحضرت صلی الله علیه و آله و سلم فرمود از تمام کلمات ( ذکری) این چهار کلمه افضل اند: 1- سبحان الله، 2- و الحمدلله، 3- و لااله الا الله ، 4- و الله اکبر (رواه مسلم ).

در روایتی دیگر جمله ی احب الکلام الی الله اربعٌ به جای افضل الکلام اربعٌ آمده است یعنی از تمام این کلمات این چهار کلمه به نزد الله محبوب ترند.

2-  در روایتی از ابوهریره چنین آمده است: قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم لان اقول سبحان الله، و الحمدلله، و لااله الا الله ، و الله اکبر احب إلی مما طلعت علیه الشمس (رواه مسلم) - یعنی از تمام چیزهای دنیا که نور آفتاب یا شعاع آفتاب بر آنها می تابد برایم این محبوب تر است که یک بار سبحان الله، و الحمدلله، و لااله الا الله ، و الله اکبر بگویم. 

ثواب حج  وجهاد و آزادی برده ها و.... با ذکر چهار کلمه                                                                                                  

امر ابن شعیب از پدرش و او از جدش روایت میکند که رسول خدا(ص) فرمود: هر کسی لفظ سبحان الله را صبح (بعد از طلوع فجر تا قبل از ظهر) صد بار بخواند و شام (بعد از ظهر و یا از وقت عصر به بعد در طول شب) نیز صد بار بخواند مانند کسی است که صد حج(نفلی) انجام داده باشد و هر کسی لفظ الحمدلله را صبح صد بار و شام نیز صد بار بخواند مانند کسی است که صد اسب برای جهاد به مجاهدین داده است و هر کسی لفظ لا اله الاالله را صبح صد بار و شام نیز صد بار بخواند مانند کس است که صد غلام از اولاد اسماعیل ازاد کرده باشد و هر کسی صبح صد بار و شام نیز صد بار لفظ الله اکبر را صد بار بخواند کسی با او برابری نمی کند (از نظر ذخیره ی ثواب ـ ذکر) مگر کسی که به اندازه ی او یا بیشتر بخواند (رواه الترمذی کذا فی المشکات).                                                                                     

جامعیت چهار کلمه

کسی که چهار کلمه ی ذکری را بخواند تمام صفات و ثناء الله را و اسماء حسنی خدا را با دل و زبان شهادت دادند اهل عرفان فرموده اند همه ی اسماء حسنی که تمام صفات کامل خداوند را بیان و نمایان می نمایند از هیچ یک از این چهار کلمه خارج نیست مثلا اسماء القدوس، السلام و امثال آن که هر عیب و نقص را از خداوند نفی می کنند سبحان الله همه ی آن ها را شامل است و اسماء الرحمن ، الرحیم،‌السمیع ، الحکیم ، که در صفات کلام ایجابی خداوند دلالت دارند همه در الحمدلله داخل هستند و اسم هایی که بر وحدانیت و بی مثل و مانندی خداوند دلالت دارند مانند الواحد الاحد و.... لا اله الا الله همه  آن ها را در بر می گیرد اسم هایی که مفهوم آنها چنین است که کسی هر آنچه را درباره الله تعالی دانسته یا فهمیده است الله تعالی نیز از آن برتر و بالاتر و وراء الوراء است قطعا کلمه ی الله اکبر شامل این واقعیت ها است(معارف الحدیث از علامه محمدمنظور نعمانی).

سؤال:آیا اذکار زبانی از نظر ثواب بیشتر یا کمتر با یکدیگر فرقی دارند یا خیر؟

جواب: بله چنانکه مثلا این چهار کلمه از نظر کلی دارای ثواب زیادی هستند که از روایت های بالا معلوم شد و در ادامه با بیان پیغمبر (ص) اذکار دیگری با بیان فضیلت و ثواب انشاالله ثابت میگردند.

ادامه دارد...