علامه اشرف علی تهانوی چند دستور تقریبا ابتدایی و مختصر که عمل به آنها آسان است بیان فرموده است که به شرح زیر با ترجمه ی مولانا مفتی محمد قاسم قاسمی تقدیم می گردد. 

تدبیر هایی جهت اصلاح و خودسازی 

کلیه ی طاعات و اعمالی که قبلا ذکر شده لازم و ضروری هستند. البته بعضی از اعمال به منزله ی اصول بوده و در اصلاح انسان نقشی اساسی دارند، این اعمال عبارتند از:

1.تحصیل علم دین از طریق مطالعه کتب مفید و مجالست با علما 

همراه با مطالعه کتب مفید بسیار لازم و ضروری است که مجالست و مصاحبت با علمایی داشته باشید که بر علم خودشان عمل می کنند و دلداده سنت های رسول اکرم (صلی الله علیه و سلم) می باشند،میانه رو هستند و از افراط و تفریط دوری می جویند. اینگونه افراد در هر زمانی اگر تلاش صادقانه باشد به دست می آیند.

«لَا تَزالُ طَائفةٌ مِن أمتي مَنصُورِین عَلی الحقَّ لَایَضُّرُّهُم مَن خَذَلَهم»

 « پیوسته گروهی از امت من بر حق پیروزمندانه باقی خواهند ماند. احدی نمی تواند آنان را ضرر برساند».

در مجلس این قبیل افراد اگر ممکن باشد هر روز و گر نه هفته ای یک بار شرکت کردن، مفید و دارای برکت است.

2. اهتمام ومواظبت نماز با جماعت 

این عمل بهترین رابطه بین بنده و پروردگارش است که در نهایت سبب ترک معاصی و گناهان می گردد.

(إنَّ الصَّلاةَ تَنْهَی عَنِ الْفَحْشَاء وَ الْمُنْکَرِ) [العنکبوت:45] 

«همانا نماز از فحشاء و گناه باز می دارد»            

3. کم گفتن و تقلیل روابط بیهوده 

هر گاه خواستید سخنی بگویید فکر کنید که خداوند متعال مراقب اقوال و احوال شما است.

4. مراقبه و محاسبه 

منظور از مراقبه این است که فکر کند خداوند درهر وقت و در هر حال مرا می بیند و منظور از محاسبه این است که روزی یک بار مثلا هنگام خفتن تمام کارهای روزانه اعم از گناه و نیکی را به یاد بیاورد و چنین پندارد که گویی خداوند مرا محاسبه می کند لذا بر گناهان استغفار کند و بر نیکی ها شکر و سپاس بجای آورد.

5. توبه و استغفار

به مجرد اینکه گناه و لغزشی سر زد بلا فاصله به تنهایی برود و نماز بخواند و به سجده بیفتد و خوب معذرت بخواهد اگر گریه نیاید شکل گریه بگیرد.

اهتمام و التزام به این امور پنجگانه یعنی فراگیری علم و مجالست با علما، اهتمام به نماز های پنجگانه، قلت کلام و قلت اختلاط با مردم، محاسبه و مراقبه و توبه و استغفار هیچ مشکلی ندارد اگر به این امور پایبند باشید ان شاءالله دروازه تمام طاعات و نیکی ها بر روی شما باز خواهد شد.

گناهانی که بیش از همه اجتناب از از آنها ضروری است 

اینک گناهانی را نام می بریم که اگر کسی از آنها پرهیز نماید ان شاءالله از تمام گناهان نجات خواهد یافت.

1.غیبت: سهل ترین روش برای اجتناب از غیبت ای است که بدون ضرورت ذکر کسی را به میان نیاورد نه خوبی و نه بدی.

2. ظلم: ظلم جانی، مالی و زبانی مثلا کسی را زدن یا مال او را خوردن و یا با زبان به او بد گفتن و آبرویش را ریختن.

3.تکبر: یعنی خود را بزرگ و بهتر تصور کردن و دیگران را حقیر نمودن.

4. خشم و عصبانیت: بر اثر این گناه انسان از اعتدال خارج می شود و سخنانی می گوید یا کارهایی می کند که بعدا تا مدت ها پشیمان و نادم می گردد.

5.رابطه با زنان نا محرم: مانند نگاه کردن، شوخی کردن، در تنهایی با آنان نشستن و صحبت کردن و به خاطر آنان خود را آراسته نمودن و سخنان مورد پسند آنان گفتن.

من به یقین می گویم که از این قبیله رابطه با زنان مفاسد بیشتری به وجود می آید که این رساله جای ذکر آن را ندارد. ان شاءالله به تفصیل در رساله ای دیگر خواهم نگاشت.

6.غذای مشتبه یا حرام: از خوردن غذای مشتبه یا حرام توفیق اعمال نیک از انسان سلب می گردد اثر نامطلوب و کدورت آمیز این نوع غذا در اعضای بدن و رگ ها سرایت می کند.

اگر کسی از این گناهان پرهیز کند امید است بقیه ی گناهان به راحتی ترک شوند.